Το πιο ισχυρό οπλικό σύστημα.

Η ενεργητική εξωτερική πολιτική που ακολουθεί η Κυβέρνηση και οι ταχείες αντιδράσεις του Υπ.Εξωτερικών δεν έχουν προηγούμενο τα τελευταία 20 χρόνια. Μιλώντας όμως στη Βουλή, ο κ.Δένδιας αναρωτήθηκε με αφορμή τις χαλαρές κυρώσεις της Ε.Ε. προς την Τουρκία «ποιου οπλικού συστήματος το εξαγωγικό αποτύπωμα υπερβαίνει το αποτύπωμα της προάσπισης του Διεθνούς Δικαίου». Το ερώτημα του Έλληνα Υπουργού ήταν σαφές ως προς τους αποδέκτες του, πλην όμως δε μπορεί παρά να ήταν ρητορικό.

Είναι μάταιο να ζητά κανείς περισσότερα από μια Ευρώπη που αρνείται πεισματικά εδώ και μια εικοσαετία να προχωρήσει σε πολιτική εμβάθυνση. Σήμερα, με τη δημόσια διπλωματία να φτάνει σε κάθε κινητό τηλέφωνο, πατριωτισμός είναι να εξηγεί κανείς απροκατάληπτα στους πολίτες το διεθνές περιβάλλον μέσα στο οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις. Πρέπει να τελειώνουμε με τις ψευδαισθήσεις.

Η πραγματικότητα είναι πως η Ευρωπαϊκή Ένωση ποτέ δε δεσμεύτηκε σε βάθος για κοινή εξωτερική διάσταση. Ουδέποτε συνομολογήθηκε να υποκαταστήσει το ΝΑΤΟ ή τις εθνικές κυβερνήσεις, οι οποίες μπορεί να παρέδωσαν αρκετές από τις εξουσίες τους στις Βρυξέλλες, όμως ποτέ δεν εκχώρησαν την εξωτερική τους πολιτική στα συλλογικά όργανα. Τα κουφάρια από τις προσπάθειες για το Ευρωσύνταγμα ή τον Ευρωστρατό στέκουν εκεί να μας το υπενθυμίζουν. Ακόμα και το άρθρο 42 της Συνθήκης της Ε.Ε. για την περίπτωση που ένα κράτος – μέλος δεχθεί επίθεση από τρίτη χώρα αποτελεί μεν μια σαφή αναφορά, αλλά δίχως το αναγκαίο και αυτόνομο στρατηγικό μηχανισμό που θα λειτουργήσει ανεξάρτητα από την προθυμία των 27 ηγετών.

Η Ευρώπη βιώνει τη μεγαλύτερη περίοδο ειρήνης στην ιστορία της, διότι το ευρωπαϊκό όραμα περνά μέσα από την οικονομία και τους ισχυρούς εμπορικούς δεσμούς. Γι’ αυτό εξαλείφθηκε ο πόλεμος από τη γηραιά ήπειρο. Πέρα λοιπόν από τις όποιες διαχρονικές επιστημονικές αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα των οικονομικών κυρώσεων ως εργαλείο, είναι απόλυτα κατανοητό γιατί μια σειρά από χώρες δεν επιθυμούν να διαταραχθούν οι σχέσεις με την Άγκυρα.

Η Τουρκία παράγει ετησίως 1.5 εκατ. αυτοκίνητα, φιλοξενεί 51 τράπεζες και αποτελεί τη μεγαλύτερη αγροτική οικονομία του ευρωπαϊκού χώρου. Είναι 2η χώρα σε παραγωγή πλαστικών και υλοποίησε 19 δισ. εξοπλιστικά προγράμματα μόνο το 2018. Όλα αυτά μεταφράζονται σε τεράστια επενδυτικά κεφάλαια και εξαγωγές από εκατοντάδες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Αυτά είναι τα πραγματικά συμφέροντα που υπερασπίζονται όσοι δε θέλουν βαριές κυρώσεις προς τον Ερντογάν. Τα συμφέροντα των οικονομικών τους. Η αντίδραση τους συνεπώς δεν πρέπει να μας ξενίσει, αλλά να γίνει ένα καλό μάθημα.

Εάν δε θέλουμε να εξελιχθούμε στα «κακομαθημένα παιδιά της Ιστορίας», που αρνούνται να παράξουν, αλλά μόνο απαιτούν, πρέπει να πάψουμε να επικαλούμαστε μόνιμα το παρελθόν ή άλλες υψηλές αξίες. Αυτό που χρειάζεται είναι να συνειδητοποιήσουμε πως δίχως ισχυρή οικονομία, είμαστε καταδικασμένοι να επαιτούμε συνεχώς για αλληλεγγύη. Χρειάζονται δύσκολες αποφάσεις, όμως δεν υπάρχει καλύτερο «οπλικό σύστημα» από μερικές δεκάδες πολυεθνικές επιχειρήσεις που επενδύουν στην Ελλάδα. Αυτό είναι το μοναδικό αποτύπωμα που εξασφαλίζει ασφάλεια και ευημερία, αλλά και η μόνη εγγύηση πως θα συνεχίσουν να υπάρχουν κράτη μέλη που θα μας συνδράμουν σε στιγμές όπως αυτή. Η εθνική επιβίωση απαιτεί θυσίες. Όχι πάντα αιματηρές, αλλά σχεδόν πάντα πολιτικές.

*To κείμενο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Παραπολιτικά”, το Σάββατο 19 Δεκεμβρίου 2020.

Πόσο κοστίζει η Δημοκρατία;

Σε αντίθεση με τον Αύγουστο, το Δεκέμβρη συνήθως υπάρχουν ειδήσεις. Μέσα σε διάστημα δέκα ημερών, Ευρωπαϊκή Ένωση και ΝΑΤΟ θα πρέπει να λάβουν σημαντικές αποφάσεις για τις αξίες που αντιπροσωπεύουν, με τους ηγέτες της Δύσης να καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στις εθνικές επιδιώξεις τους, τα ευρωπαϊκά κεκτημένα και τον αυταρχισμό ορισμένων χωρών.
Διαβάστε περισσότερα “Πόσο κοστίζει η Δημοκρατία;”

Επιστροφή στο μέλλον.

Με τη διαχείριση της πανδημίας σε εξέλιξη και τα απόνερα της διακυβέρνησης Τραμπ, ο Τζ.Μπάιντεν στελεχώνει το Λευκό Οίκο με έμπειρους συνεργάτες. Όλοι απέκτησαν κυβερνητική εμπειρία την περίοδο Ομπάμα, ενώ ο ίδιος ο εκλεγμένος Αμερικανός Πρόεδρος έχει μεγαλύτερη εμπειρία στις εξωτερικές υποθέσεις από επτά από τους τελευταίους οκτώ Προέδρους των ΗΠΑ.
Διαβάστε περισσότερα “Επιστροφή στο μέλλον.”

H στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δε μπορεί να συνεχίσει να εξαρτάται σε τέτοιο βαθμό από τις ΗΠΑ. Αυτό είναι το δίδαγμα που αφήνει πίσω της η απερχόμενη διοίκηση του Λευκού Οίκου.

Η φιλελεύθερη παγκόσμια τάξη, που δημιουργήθηκε την επαύριο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δομήθηκε πάνω στην κυριαρχία των ΗΠΑ. H αρχιτεκτονική της διασφάλιζε πως καμία δύναμη δε θα κυριαρχήσει στην περιοχή. Η Αμερική ανέλαβε την ασφάλεια της γηραιάς και αιματοβαμμένης ηπείρου. Το σχέδιο πέτυχε. Οι περιφερειακές συγκρούσεις εξαλείφθηκαν, με την περιοχή να βιώνει τη μακροβιότερη ειρήνη στην ιστορία της.
Διαβάστε περισσότερα “H στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.”

Μαθήματα αυτοβοήθειας από τον Καύκασο.

Η εξέλιξη του πολέμου στο Ναγκόρνο – Καραμπάχ στέλνει μια ηχηρή υπενθύμιση. Οι χώρες που δεν είναι σε θέση να υπερασπιστούν μόνες τον εαυτό τους, αργά ή γρήγορα θα υποστούν το δίκαιο του ισχυρού. Σε ένα ανταγωνιστικό διεθνές σύστημα, τα κράτη πρέπει από μόνα τους να μεριμνούν για την ασφάλειά τους. «Οι αφελείς ή απρόσεκτοι βλάπτονται και συχνά αποθνήσκουν», έχει σημειώσει ο Π.Ήφαιστος.
Διαβάστε περισσότερα “Μαθήματα αυτοβοήθειας από τον Καύκασο.”

Η κληρονομιά του Τραμπ στην Ελλάδα.

Η εξωτερική πολιτική δεν είναι ένας τομέας που ενδιαφέρει τους ψηφοφόρους. Αυτοί ενδιαφέρονται για την οικονομία, την υγεία, τις κοινωνικές ανισότητες. Οι πολίτες στρέφουν το ενδιαφέρον τους στη διεθνή αρένα μόνο κατά το ξέσπασμα μιας κρίσης και το διατηρούν όσο υπάρχει δράμα. Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε συνεπώς, πως οι διεθνείς σχέσεις αποτελούν ένα πεδίο με περισσότερη ελευθερία για τους ηγέτες, στο οποίο μπορούν να ξεδιπλώσουν τη στρατηγική τους, δίχως φόβο για το πολιτικό κόστος.
Διαβάστε περισσότερα “Η κληρονομιά του Τραμπ στην Ελλάδα.”

Free of Flags podcast: Αμερικανικές εκλογές

Οι αμερικανικές εκλογές είναι ίσως το μεγαλύτερο πολιτικό γεγονός του πλανήτη. Αν και η εποχή που ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν και ο ηγέτης του ελεύθερου κόσμου έχει περάσει, παραμένει τόσο μεγάλη η επιρροή του, που θα έλεγε κανείς ότι για τον Πρόεδρο τον ΗΠΑ θα έπρεπε να ψηφίζουν οι πολίτες όλης της Δύσης, με την έννοια πως κανένας άλλος θεσμός δεν έχει τόσο άμεση επίδραση, όσο ο ένοικος του Λευκού Οίκου.

Ακούστε τη συζήτηση με τον Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων κ. Σπ.Λίτσα και το Βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνο Κυρανάκη για το τι μπορεί να περιμένει η Ευρώπη και ο κόσμος από το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών.

Σημασία έχει τι εκφράζεις.

Σε μια χώρα με 6 εκατ. Μουσουλμάνους, η ουδετερότητα του κράτους έναντι κάθε θρησκείας (laïcité) αποτελεί μέρος της εθνικής ταυτότητας των Γάλλων. Σπάζοντας την παράδοση αυτή, ο Εμ.Μακρόν διακήρυξε πως «το Ισλάμ σήμερα είναι σε κρίση σε όλο τον κόσμο», πυροδοτώντας σειρά επιθέσεων από ηγέτες μουσουλμανικών χωρών.

Η ομιλία του Γάλλου Προέδρου όμως, στην πραγματικότητα δεν ήταν κήρυξη πολέμου εναντίον του Ισλάμ. Έχοντας μπροστά του γραμμένη τη φράση «η Γαλλία σε δράση», ήταν μια δήλωση πολιτικών προθέσεων ενώπιον του εσωτερικού ακροατηρίου με όχημα την προστασία του γαλλικού τρόπου ζωής. Μπορεί η κριτική που του ασκείται μερίδα των φιλελευθέρων να είναι δριμεία, ωστόσο για ένα μεγάλο μέρος της γαλλικής κοινωνίας θεωρείται καθυστερημένη.
Διαβάστε περισσότερα “Σημασία έχει τι εκφράζεις.”

Διεκδικεί παγκόσμιο ρόλο.

Έβρος. Αιγαίο. ΑΟΖ. Κύπρος. Ο Ταγίπ Ερντογάν συμπληρώνει 12 μήνες έντονης πίεσης προς στην Ελλάδα. Ενδιάμεσα, πολιόρκησε τα ελληνικά σύνορα, γέμισε τα νησιά μετανάστες, αμφισβήτησε τη συνθήκη της Λωζάννης, έβγαλε το στόλο πλάι στο Oruc Reis και άνοιξε τα Βαρώσια στην Αμμόχωστο. Με τις ΗΠΑ εγκλωβισμένες στην εσωστρέφεια των προεδρικών εκλογών και την Ευρώπη αφοπλισμένη από τα επιμέρους εθνικά συμφέροντα, ο Τούρκος Πρόεδρος κάνει συνεχές bullying στην Ελλάδα υπογραμμίζοντας σε κάθε ευκαιρία, πως οι αδύναμοι πρέπει να υφίστανται αυτά που οι ισχυροί επιθυμούν.
Διαβάστε περισσότερα “Διεκδικεί παγκόσμιο ρόλο.”

Μια ιδιαίτερη σχέση.

Όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία θέλησε να ενισχύσει την παρουσία της στη Μέση Ανατολή, στράφηκε σε γερμανικά κεφάλαια και τεχνογνωσία, προκειμένου ο σιδηρόδρομος να φτάσει από το Βερολίνο στη Βαγδάτη. Αντίστροφα, εάν περιηγηθεί κάποιος στο Μουσείο της Περγάμου στην καρδιά της γερμανικής πρωτεύουσας θα συναντήσει κορυφαία αρχαιολογικά ευρήματα, που με τις ευλογίες της Υψηλής Πύλης μετακόμισαν στη Γερμανία. Η εξέλιξη της συνεργασίας αυτής οδήγησε Τούρκους και Γερμανούς στα ίδια χαρακώματα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, με τα γνωστά αποτελέσματα.
Διαβάστε περισσότερα “Μια ιδιαίτερη σχέση.”