Μια ιδιαίτερη σχέση.

Όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία θέλησε να ενισχύσει την παρουσία της στη Μέση Ανατολή, στράφηκε σε γερμανικά κεφάλαια και τεχνογνωσία, προκειμένου ο σιδηρόδρομος να φτάσει από το Βερολίνο στη Βαγδάτη. Αντίστροφα, εάν περιηγηθεί κάποιος στο Μουσείο της Περγάμου στην καρδιά της γερμανικής πρωτεύουσας θα συναντήσει κορυφαία αρχαιολογικά ευρήματα, που με τις ευλογίες της Υψηλής Πύλης μετακόμισαν στη Γερμανία. Η εξέλιξη της συνεργασίας αυτής οδήγησε Τούρκους και Γερμανούς στα ίδια χαρακώματα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, με τα γνωστά αποτελέσματα.

102 χρόνια μετά το “Μεγάλο Πόλεμο”, ο Ταγίπ Ερντογάν θέλει με κάθε τρόπο να καθίσει στο τραπέζι του διαμοιρασμού των ενεργειακών πόρων της Ανατολικής Μεσογείου. Η άρνηση της Αθήνας να υποκύψει στον εκβιασμό και η νέα έξοδος του Oruc Reis στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο τορπίλισαν την προοπτική διαλόγου εκτόνωσης της κρίσης, αναγκάζοντας τον Ομοσπονδιακό Υπουργό Εξωτερικών Χ.Μαας, που είχε ενδυθεί το ρόλο του διαμεσολαβητή, να αναδιπλωθεί σχεδόν εν πτήσει.

Η Γερμανική διπλωματία ωστόσο, βασίζεται στους χαμηλούς τόνους. Σε αντίθεση με άλλες χώρες που προτάσσουν την ισχύ, οι Γερμανοί πιστεύουν στην αξία του διαλόγου, μη ρισκάροντας να διαρρήξουν δεσμούς με κρίσιμες για αυτούς αγορές, ακόμα και όταν πολίτες τους βρίσκονται σε κίνδυνο. Από το 2017 δεκάδες Γερμανοί έχουν υποστεί τα απόνερα του «πραξικοπήματος» με φυλακίσεις και απελάσεις, στοχοποιημένοι ως συνεργάτες του Γκιουλέν. Και αυτή η πληγή όμως, επιλέχθηκε να κλείσει με το χρόνο παρά μέσα από πιο δραστικά μέτρα.

Έχοντας την 4η ισχυρότερη οικονομία του κόσμου, το 1/3 του γερμανικού ΑΕΠ προέρχεται από τις εξαγωγές. Η εξάρτηση αυτή είναι καθοριστική για τη διαμόρφωση μιας εξωτερικής πολιτικής, η οποία ταυτίζει τις επιδιώξεις της με την απρόσκοπτη συνέχιση των εμπορικών δεσμών. Πόσο μάλλον με μια χώρα όπως η Τουρκία, που το 2019 ήταν ο νο. 1 αγοραστής γερμανικών όπλων με συμβόλαια που έφτασαν τα 242.8 εκατ. ευρώ για το πρώτο οκτάμηνο.

Σήμερα, περισσότερα από τρία εκατομμύρια Τούρκοι ζουν στη Γερμανία. Έχουν στην ιδιοκτησία τους περίπου 80 χιλιάδες επιχειρήσεις με συνολικό τζίρο 52 δισ. δολάρια και σχεδόν 500 χιλιάδες εργαζόμενους. Αυτή η πραγματικότητα δημιουργεί από μόνη της πολιτική μόχλευση. Την ίδια στιγμή, η Γερμανία είναι ο βασικότερος εμπορικός εταίρος της Τουρκίας και ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής μέσα από κορυφαίες επιχειρήσεις που έχουν μονάδες παραγωγής σε τουρκικές πόλεις.

Μόνο το 2019 οι γερμανικές εξαγωγές έφτασαν τα 18 δισ., ενώ 7,400 επιχειρήσεις με έδρα την Τουρκία έλαβαν γερμανικά επενδυτικά κεφάλαια. Συνολικά σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, η Γερμανική Κυβέρνηση υποστηρίζει τη γειτονική χώρα άμεσα με 198 εκατ. ευρώ για τη στήριξη των προσφύγων από τη Συρία που φιλοξενούνται σε τουρκικά εδάφη, ενώ άλλα 349 εκατ. ευρώ από γερμανικούς πόρους κατευθύνθηκαν προς την τοπική αυτοδιοίκηση για τις δομές φιλοξενίας.

Γίνεται εύκολα αντιληπτό συνεπώς, γιατί ο Ερντογάν δίνει περισσότερη σημασία το τι λέει το Βερολίνο, παρά σε όσα λέγονται στις Βρυξέλλες. Στην Άγκυρα γνωρίζουν πως οι 27 ηγέτες της ΕΕ δεν έχουν ομονοήσει πως η Τουρκία είναι σήμερα απειλή για την Ευρώπη και το εκμεταλλεύονται.

Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Τουρκία αντιμετωπίζοντας διλήμματα ασφαλείας εντάχθηκε στους δυτικούς θεσμούς. Σήμερα, λόγω της αμερικανικής αναδίπλωσης, το «εγκεφαλικά νεκρό» ΝΑΤΟ και τη διάθεση για εργαλειοποίηση των προσφύγων, ο Ερντογάν βρίσκει τον αναγκαίο χώρο για ελιγμούς και τετελεσμένα, μη διστάζοντας να αιφνιδιάσει ακόμα και τη γερμανική Κυβέρνηση. Κι’ αυτό πρέπει να το λάβει σοβαρά υπόψη η Αθήνα.

Νέα εποχή.

Η επίσκεψη στην Ελλάδα του Αμερικάνου Υπ.Εξωτερικών Μ.Πομπέο επιβεβαίωσε μια αλλαγή στην αμερικανική στάση. Οι ΗΠΑ κάνουν ένα βήμα μπροστά σε σχέση με το παρελθόν για τη στήριξη των ελληνικών συμφερόντων.

Η ψήφιση του East Med Act τον περασμένο Δεκέμβρη, ήταν η αρχή. Σε συνεργασία με το ισραηλινό λόμπι στο Κογκρέσο, επετεύχθει η αποπομπή της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 και η μερική άρση του εμπάργκο όπλων στην Κύπρο.
Διαβάστε περισσότερα “Νέα εποχή.”

Το κατά Πισσαρίδη ευαγγέλιο

Εάν ανατρέξει κανείς στις σελίδες 2,3 και 4 του Σχεδίου Ανάπτυξης για την Ελληνική Οικονομία, που συνέταξε η ομάδα του νομπελίστα οικονομολόγου Χριστόφορου Πισσαρίδη, θα βρει μερικούς από τους επιφανέστερους των Ελλήνων στα αντικείμενα που πραγματεύεται. Δεν υπάρχουν πολλοί άλλοι κορυφαίοι, που να καταλαβαίνουν πως λειτουργεί ο σύγχρονος κόσμος και να διαθέτουν ενδιαφέρον για την Ελλάδα. Αυτοί είναι. Κάτι σαν εθνική Ελλάδος.
Διαβάστε περισσότερα “Το κατά Πισσαρίδη ευαγγέλιο”

Το πρόβλημα της Κυβέρνησης.

Το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έφερε το Ηνωμένο Βασίλειο μπροστά σε μια δυσάρεστη πραγματικότητα. Η ένδοξη αυτοκρατορία ήταν παρελθόν.

Για να μην έρθει αντιμέτωπη με την οργή του κόσμου, που νοσταλγούσε το ένδοξο παρελθόν, η πολιτική ελίτ επινόησε μια νέα αφήγηση. Ήταν η θεωρία των τριών ομόκεντρων κύκλων: Ο πρώτος κύκλος ήταν η Βρετανική Κοινοπολιτεία. Ο δεύτερος ήταν ο Αγγλόφωνος κόσμος. Και ο τρίτος ήταν η Ενωμένη Ευρώπη. «Εάν παρατηρήσει κανείς τους τρεις αυτούς κύκλους, θα δει πως είμαστε η μόνη χώρα που έχει σημαντικό ρόλο σε κάθε έναν από αυτούς», σημείωνε ο Churchill το 1948.

Διαβάστε περισσότερα “Το πρόβλημα της Κυβέρνησης.”

Ο κόσμος μετά-

Η ανθρώπινη εξέλιξη μέσα στο χρόνο βασίστηκε στην κοινωνικότητα. Το αποτέλεσμα είναι σήμερα τα κοινωνικά δίκτυα να κρύβουν απαντήσεις για τη συμπεριφορά και την υγεία των ανθρώπων.

Στις μέρες μας το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει σε μεγάλες πόλεις. Οι πολίτες είναι περισσότερο διασυνδεδεμένοι από ποτέ. Τι κι’ αν λείπουμε από τα γραφεία μας; Συνεργαζόμαστε. Εξελίσσουμε λύσεις. Αλλάζουμε επιχειρηματικά μοντέλα. Προσπαθούμε να συνεχίσουμε τις ζωές μας. Από απόσταση μεν, αλλά ποτέ ξανά τόσο συνδεδεμένοι. Διαβάστε περισσότερα “Ο κόσμος μετά-“

Παγκόσμιο σύμβολο ανησυχίας.

Ήμουν αρκετά μικρός αλλά θυμάμαι ξεκάθαρα στον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας τους γονείς μου να στοκάρουν γάλατα ΝΟΥΝΟΥ, μέσα στα χαρακτηριστικά χαρτονένια τους κιβώτια. Γιατί; Τι κοινό μπορεί να είχαμε εμείς με μια εμπόλεμη ζώνη; Κι’ όμως είχαμε, μάλλον. Το φόβο.

Οι άνθρωποι που στοκάρουν αγαθά, δημιουργούν μια ψευδαίσθηση ελέγχου της κατάστασης. Ικανοποιούν ένα συναίσθημα πληρότητας και ετοιμότητας έναντι κάθε κινδύνου. Σε μια κατάσταση μη κανονικότητας προσπαθούν να μειώσουν τις αβεβαιότητες κ αποδείξουν στον εαυτό τους, πως εκείνοι είναι έτοιμοι ότι κ να γίνει. Διαβάστε περισσότερα “Παγκόσμιο σύμβολο ανησυχίας.”

Οι ουτοπίες είναι επικίνδυνες.

Είναι ακριβώς 10 χρόνια από τότε που η ιδέα της “Fortress Europe” ήταν και πάλι στο προσκήνιο. Βασική σκέψη πίσω από το σχέδιο ήταν μια Ευρώπη που θα προστάτευε τα εξωτερικά της σύνορα. Θα αθρόιζε δυνάμεις και πόρους στην προσπάθεια αποτροπής της παράνομης μετανάστευσης και θα προστάτευε τα κεκτημένα των κοινωνιών της, από τη συνεχώς αυξανόμενη ροή ανθρώπων από τρίτες χώρες. Διαβάστε περισσότερα “Οι ουτοπίες είναι επικίνδυνες.”

Η Κρίση ως Εργαλείο Πολιτικής

Οι πολίτες δεν ενδιαφέρονται για την εξωτερική πολιτική. Αυτό είναι ένα άκρως ερεθιστικό συμπέρασμα, στο οποίο πολλές φορές καταλήγουν αναλυτές μετρήσεων της δημόσιας γνώμης, όταν θέτουν ερωτήματα σχετικά με τις προτεραιότητες που θα πρέπει να έχει η εκάστοτε Κυβέρνηση. Απόρροια αυτής της πραγματικότητας είναι πολύ σπάνια να εκλέγεται πολιτικός ηγέτης με πολιτική πλατφόρμα που βασίζεται στην εξωτερική πολιτική. Οι αρχιτέκτονες κάθε καμπάνιας αυτονόητα εστιάζουν στα θέματα εκείνα που η κοινωνία ζητά απαντήσεις.

Διαβάστε περισσότερα “Η Κρίση ως Εργαλείο Πολιτικής”

Η Γκρέτα ως κίνδυνος.

Ανεξάρτητα από το αν συμφωνούμε όλοι στα αίτια της, η Κλιματική Αλλαγή είναι εδώ. Ο Ιούλιος ήταν ο πιο θερμός μήνας στα χρονικά της Ευρώπης, ενώ οι εικόνες από τις πυρκαγιές στη Σιβηρία ή το λιώσιμο των πάγων κατέκλυσαν τις οθόνες.

Το ενθαρρυντικό είναι πως oι κοινωνίες αρχίζουν σταδιακά να αντιλαμβάνονται την αναγκαιότητα για θυσίες προς όφελος του μετριασμού των συνεπειών της αλλαγής του Κλίματος. Όχι πάντα όμως. Όχι με κάθε κόστος, όπως απέδειξε και η εξέγερση των «Κίτρινων Γιλέκων». Και αυτό είναι το λάθος με την υπόθεση της Σουηδής ακτιβίστριας Γκρέτα Τούνμπεργκ, που αυτές τις ημέρες κατακλύζει το διεθνή Τύπο.
Διαβάστε περισσότερα “Η Γκρέτα ως κίνδυνος.”

Σύμβολο του δυτικού πολιτισμού.

Δύο κυρίες συζητούν στο Μετρό αν λειτουργούσε ως εκκλησία ή ως μουσείο. Ενστικτωδώς πέφτει το μάτι μου στη διπλανή κοπέλα, που πληκτρολογεί #NotreDame στο twitter και σκρολάρει για ώρα. Στα ακουστικά μου ο Εν Λευκώ αναπαράγει νεότερα για την ζημιά.

Η είδηση για τη φωτιά στην Παναγία των Παρισίων λίγο πολύ κατέκλυσε την ειδησεογραφία. Την ακούς παντού. Μαζί της άνοιξε και μια συζήτηση για το τι συμβολίζει η «Notre Dame».
Διαβάστε περισσότερα “Σύμβολο του δυτικού πολιτισμού.”